Trips op je stekjes: Hoe bestrijd je ongedierte bij jonge planten?
Je staat net te stralen van trots: je stekjes zijn eindelijk aan het wortelen. En dan zie je het: fijne witte stipjes, bruine vlekjes en rare streepjes op de bladeren. Trips.
Die kleine krengen kunnen je jonge planten in korte tijd verzwakken. Gelukkig kun je ze bestrijden, ook bij stekjes. Hier lees je precies hoe je trips herkent, behandelt en voorkomt, zonder je planten te beschadigen.
Hoe herken je trips?
Trips zijn klein, maar je ziet ze wel. Ze zijn 1 tot 3 millimeter groot en bewegen snel.
Volwassen trips zijn meestal zwart of bruin met een fijn wit streepje op hun vleugels. De larven zijn lichtgeel of crèmekleurig en ongeveer 1 millimeter groot. Ze zuigen aan de bladeren, wat zorgt voor zilvergrijze vlekken en donkere stippen (uitwerpselen).
Trips herkennen: kenmerken
Bij stekjes zie je dit vaak het eerst omdat de bladeren nog zacht zijn.
Trips behoren tot de orde Thysanoptera. Ze hebben smalle vleugels en zuignappen onder hun poten, waarmee ze zich vastklampen aan bladeren. Je vindt ze vooral aan de onderkant van bladeren, langs nerven en op jonge groei.
Een handige tip: leg een blauwgekleurde lijmplankje naast je stekjes. Trips worden aangetrokken door blauw en blijven plakken, zodat je snel ziet of je ze hebt.
Welk middel tegen trips?
Er zijn verschillende middelen die goed werken bij stekjes. Kies altijd een zacht middel dat de wortels niet aantast.
Spruzit-R van Ecostyle is biologisch en geschikt voor kamerplanten en stekjes. Je kunt dit via Bol.com bestellen. Een andere optie is Insectweg spray van Ecostyle, ook biologisch en verkrijgbaar via Bol.com. Beide zijn veilig in gebruik als je de instructies volgt.
Wil je liever een natuurlijke aanpak? Gebruik neemolie. Neemolie verstoort de hormoonhuishouding van trips en zorgt dat ze niet meer eten of zich voortplanten.
Meng 5 milliliter neemolie met 1 liter lauw water en een paar druppels groene zeep.
Goed schudden en direct besproeien.
Trips bestrijden met afwasmiddel, azijn, zeep, spiritus en neemolie
Veel mensen proberen azijn, maar dat is een fout. Azijn verzuurt de grond en kan je stekjes doden.
- Afwasmiddel: Meng een theelepel afwasmiddel zonder citroen met 1 liter water. Spray op de bladeren, vooral onderkant. Wacht 10 minuten en spoel af met lauw water.
- Groene zeep: Los 5 milliliter groene zeep op in 1 liter water. Spray en laat 15 minuten inwerken. Spoel daarna af om zeepresten te verwijderen.
- Spiritus: Meng 1 deel spiritus met 4 delen water. Gebruik dit alleen op sterke bladeren, niet op jonge stekjes. Spray licht en spoel na 5 minuten af.
- Neemolie: Meng 5 milliliter neemolie met 1 liter water en een druppel groene zeep. Spray om de 3 tot 4 dagen, maximaal 3 keer.
Gebruik azijn dus nooit. Wel kun je afwasmiddel, groene zeep, spiritus en neemolie slim inzetten. Tip: werk in de badkamer. Leg een oud laken onder de plant om de vloer te beschermen en ventileer goed.
Hoe kom je van trips af?
Een stappenplan werkt het best. Volg deze stappen en herhaal waar nodig. Let op: spoel de plant altijd na een behandeling af om zeep- of oliedruppels te verwijderen. Bij jonge stekjes die herstellen van zonnebrand is dit extra belangrijk omdat ze erg gevoelig zijn.
- Controleer je stekjes: Kijk naar de bladeren, vooral de onderkant. Zoek naar witte stippen, bruine vlekken en zilvergrijze plekken.
- Spuit de plant af onder de douche: Gebruik lauw water en spoel de bladeren zachtjes schoon. Doe dit 5 minuten per plant. Zet daarna de plant in quarantaine op een aparte plek.
- Spray met een middel: Kies Spruzit-R, Insectweg of neemolie. Spray de bladeren en stengels, maar vermijd de wortels. Laat 10 tot 15 minuten inwerken.
- Herhaal na 1 week: Trips leggen 150-300 eitjes per cyclus en de levenscyclus duurt ongeveer 4 weken. Behandel daarom na 7 dagen opnieuw. Check ook na 14 en 21 dagen.
- Verhoog luchtvochtigheid: Besproei je stekjes 2 tot 3 keer per week met kalkvrij water. Trips houden niet van vochtige lucht.
- Gebruik blauwe lijmvallen: Plaats 1 tot 2 blauwe lijmplankjes per 5 planten. Vervang ze elke 2 weken.
Trips bestrijden: 3 opties
Je hebt drie hoofdopties: chemisch, biologisch en natuurlijk. Kies wat bij je past.
Optie 1: Biologische bestrijding. Koop aaltjes, roofmijten of lieveheersbeestjes. Heb je last van luis op je buitenstekken? Aaltjes zetten zich in de grond af tegen tripslarven.
Roofmijten eten trips op. Lieveheersbeestjes eten volwassen trips. Dit werkt goed bij grotere stekopstanden.
Bestel ze via gespecialiseerde webshops. Optie 2: Spray met Ecostyle producten. Spruzit-R of Insectweg, beide biologisch. Spray elke 3 tot 4 dagen, herhaal 3 keer. Kosten: ongeveer €8 tot €12 per fles.
Optie 3: Neemolie. Natuurlijk en zacht. Meng 5 milliliter per liter water en spray om de 3 tot 4 dagen.
Kosten: ongeveer €10 voor een fles van 100 milliliter, genoeg voor tientallen behandelingen. Combineer opties voor het beste resultaat: bijvoorbeeld neemolie plus blauwe lijmvallen.
Zo voorkom je tripsen op je planten
Voorkomen is beter dan genezen, zeker bij stekjes.
- Check nieuwe planten altijd eerst op trips voordat je ze bij je stekjes zet.
- Houd de luchtvochtigheid hoog door regelmatig te besproeien met kalkvrij water.
- Gebruik blauwe lijmvallen als monitoring, ook als je nog geen trips ziet.
- Houd stekjes apart tot ze sterk genoeg zijn. Zet ze minimaal 4 weken in quarantaine.
- Vermijd droge lucht: zet stekjes niet bij radiatoren of open ramen.
- Geef planten voldoende voeding, maar niet te veel. Een gezonde plant is minder aantrekkelijk voor trips.
Monstera en co.: deze planten worden vaak door tripsen aangetast
Sommige planten zijn gevoeliger voor trips dan andere. Monstera, calathea, philodendron en anthurium staan bovenaan de lijst.
Bij stekjes van deze soorten is extra voorzichtigheid geboden. De bladeren zijn zacht en trips zuigen makkelijk sap weg.
Controleer deze stekjes vaker en behandel direct bij de eerste tekenen. Heb je een Monstera-stekje met trips? Check of je stekje nog leeft met de krabtest en volg daarna het stappenplan met neemolie of Spruzit-R.
Vermijd spiritus op jonge bladeren. Blijf herhalen tot je 2 weken geen trips meer ziet.
Checklist na behandeling:
- Geen witte stippen meer op bladeren
- Geen zilvergrijze vlekken
- Blauwe lijmvallen blijven leeg
- Plant groeit weer normaal
- Herhaalde behandelingen zijn uitgevoerd op dag 7, 14 en 21