Rubus (Sierbraam) stekken en vermeerderen
Stel je voor: je loopt door je tuin en ziet die prachtige donkerrode sierbraam. De bladeren glanzen, de ranken kronkelen sierlijk en je wilt meer van die schoonheid.
Je hoeft geen dure nieuwe plant te kopen. Je kunt hem gewoon zelf stekken.
Makkelijker dan je denkt. Ik ga je stap voor stap uitleggen hoe je Rubus, oftewel sierbraam, vermeerdert. Gewoon, zonder poespas.
Wat is een sierbraam eigenlijk?
Een sierbraam, of Rubus, is een vaste plant die vooral bekend staat om zijn mooie blad. Denk aan dieprode of bronzen bladeren die in de zon glanzen.
De plant is familie van de braam, maar hij draagt geen eetbare vruchten.
Hij is er vooral voor de sier. Je ziet hem vaak als bodembedekker of als lage heg. Waarom zou je hem zelf stekken?
Omdat een volwassen plant al snel €15 tot €25 kost bij een tuincentrum. Met een paar stekken uit je eigen tuin heb je voor bijna niets een nieuwe border vol.
Een sierbraam is een sterke groeier. Zonder snoei kan hij overal overheen kruipen. Door te stekken hou je de plant klein en compact.
Bovendien groeit een eigen stek vaak beter aan dan een gekochte plant. Die is al gewend aan jouw grond en klimaat. De meeste sierbramen zijn bladverliezend, maar er zijn ook halfwintergroene soorten. De bladkleur varieert van dieprood tot brons en groen.
In de herfst verkleurt het blad vaak naar vuurrood. Dat geeft een prachtig effect in je tuin.
Wanneer stek je een sierbraam?
De beste tijd om te stekken is in het voorjaar, van maart tot en met mei. De plant komt dan uit zijn winterslaap en de sapstroom op gang.
Een stekje heeft die energie hard nodig om wortels te maken. Je kunt ook in de zomer stekken, juli en augustus.
Gebruik dan jonge, groene scheuten die net iets harder zijn geworden. Vermijd de heetste dagen. Een stek verdroogt snel.
In de herfst en winter stekken is minder slim. De plant rust en de groei ligt stil.
Een stekje heeft dan geen kans om te wortelen voor de vorst invalt. Check het weerbericht. Geen extreme hitte of kou. Een bewolkte dag is ideaal. Dan verdampt het blad minder snel water.
Benodigdheden: wat heb je nodig?
Je hebt niet veel spullen nodig. Een scherp mesje of snoeischaar, dat is het belangrijkste.
Een bot mes beschadigt de stengel en dat willen we niet. Koop een goedkoop snoeimesje bij de bouwmarkt voor een euro of vijf. Verder:
- Stekpoeder of rooting hormone (€4-€7 per zakje). Dit stimuleert de wortelgroei. Niet verplicht, maar wel een aanrader.
- Potten of trays. Gebruik kleine potten van ongeveer 9 cm doorsnee. Een setje van 10 kost ongeveer €3.
- Stekgrond. Koop speciale stekgrond of meng gewone potgrond met perliet (€2-€4 per liter). Perliet zorgt voor luchtigheid.
- Een spuitfles om water te geven.
- Een labeltje en stift. Schrijf de datum en soort erop. Vergeet dit niet!
Was je gereedschap vooraf. Een schone snede voorkomt infecties.
Gebruik eventueel wat alcohol om je mes te ontsmetten.
Stappenplan: zo stek je een sierbraam
Stap 1: Kies de juiste stengel
Zoek een gezonde, jonge scheut. Niet de oudste, houtige takken.
Die zijn te hard en wortelen moeilijk. Kies een groene, soepele twijg van vorig jaar of jongere scheuten van dit jaar. De stengel moet ongeveer 10 tot 15 cm lang zijn.
Stap 2: Maak de stek klaar
Knip of snijd een stukje af met een scherp mes. Doe dit net onder een bladknop (dat kleine knobbeltje op de stengel).
Verwijder de onderste bladeren. Laat alleen de bovenste twee of drie bladeren zitten. Te veel blad verdampt te veel water.
Stap 3: Plant de stek in
De stek kan uitdrogen. Dip de onderkant van de stek in stekpoeder.
Tik zachtjes af zodat er een dun laagje poeder op blijft zitten.
Dit stimuleert de wortelvorming. Vul de potten met stekgrond. Maak met een potlood of je vinger een gat in het midden. Ongeveer 3 cm diep.
Stap 4: De juiste omstandigheden
Steek de stek in het gat. Druk de grond zachtjes aan rondom de stengel, zoals je ook zou doen bij het stekken van een Ligusterhaag.
Zorg dat de stek rechtop staat. Geef water met een spuitfles. De grond moet vochtig zijn, maar niet drijfnat.
Te veel water veroorzaakt rot. Zet de potten op een lichte plek, maar niet in direct zonlicht.
Stap 5: Verzorging en wachten
Een vensterbank op het noorden is ideaal. Of zet ze onder een boom in de tuin. Bedek de potten met een plastic zak of een stukje plastic folie.
Dit houdt de luchtvochtigheid hoog. Zorg wel voor een paar gaatjes voor de lucht.
Temperaturen tussen 18 en 22 graden Celsius zijn perfect. Kouder dan 15 graden remt de wortelgroei. Spuit elke dag een beetje water op de bladeren.
De grond mag nooit uitdrogen. Controleer de grond met je vinger.
Na 4 tot 6 weken moeten de eerste wortels verschijnen. Je kunt dit controleren door zachtjes aan de stek te trekken. Voelt ie weerstand?
Dan zijn er wortels. Als de wortels goed zijn, kun je de stek overpotten in een grotere pot. Gebruik dan gewone tuin- of potgrond. Laat de plant eerst even wennen aan de buitenlucht door de plastic zak langzaam te verwijderen.
Verschillende soorten sierbramen en hun prijs
Er zijn veel soorten Rubus. De bekendste is Rubus tricolor.
Die heeft dieprode bladeren en groeit als een bodembedekker. Een volwassen plant kost ongeveer €12 tot €18. Rubus cockburnianus is een struik met witte bloemen en roodbruine takken.
Die wordt groter, tot 2 meter. Een jonge plant kost €15 tot €20.
Rubus biflorus ‘Kirin’ heeft groen-witte bladeren en is minder agressief. Een zeldzamere soort, prijs rond de €20.
Wil je een goedkope optie? Koop een klein plantje van €8 bij een tuincentrum en leer zelf planten vermeerderen. Met een beetje geduld heb je na een jaar een volwaardige plant. Let op: sommige soorten zijn sterk woekerend. Als je een kleine tuin hebt, kies dan voor Rubus tricolor. Die blijft compacter.
Praktische tips voor succes
Gebruik geen te grote pot. Een te grote pot houdt te veel vocht vast, wat wortelrot veroorzaakt.
Een pot van 9 cm is prima voor een stek. Geef nooit water in de volle zon. De druppels kunnen als een vergrootglas werken en het blad verbranden. Als je meerdere stekken maakt, zet ze dan niet te dicht op elkaar.
Ze hebben lucht nodig om schimmel te voorkomen. Ben je vergeten stekpoeder te kopen?
Je kunt ook wat kaneel gebruiken. Kaneel heeft een licht antischimmel effect.
Strooi een beetje op de snede. Heb je haast? Leg de stekken dan in een glas water.
Zet het op een lichte plek. Na een week zie je wortels.
Zodra ze 3 cm lang zijn, pot je ze op in grond. Verplant de stekken pas als ze goed geworteld zijn. Wil je ook de Pieris japonica vermeerderen? Een te vroege verplanting doodt de plant.
Wees geduldig, het loont. Na het wortelen kun je de plant buiten in de volle grond planten.
Doe dit na de ijsheiligen, mei. Zorg dat de grond goed waterdoorlatend is.
Sierbramen houden niet van natte voeten. Met deze stappen heb je straks een tuin vol prachtige sierbramen. Voor bijna niets.
En het leuke is: je kunt ze cadeau doen aan vrienden. Iedereen blij. Aan de slag!