Escallonia stekken: Een groenblijvende struik voor de kust
Een escallonia in je tuin is als een warme deken op een koude dag.
Deze groenblijvende struik geeft je het hele jaar door kleur en structuur. Vooral aan de kust is hij een ster, want hij kan goed tegen wind en zout.
Je kunt hem makkelijk zelf stekken, waardoor je voor weinig geld je tuin vult met moois. Ik leg je precies uit hoe je dat doet, zonder ingewikkelde moestuinkreten.
Wat is een escallonia en waarom stekken?
Escallonia is een geslacht van groenblijvende struiken die van nature voorkomen in Zuid-Amerika.
De bekendste soorten, zoals Escallonia ‘Red Elf’ of Escallonia ‘Iveyi’, bloeien fel roze, rood of wit. De bladeren zijn klein, glanzend en vaak leerachtig, wat helpt tegen uitdroging.
Stekken is de manier om een plant te klonen. Je neemt een stukje van de moederplant en laat dat wortelen. Dit is belangrijk omdat je zo nieuwe planten krijgt die precies hetzelfde zijn als de ouder. Je betaalt niets extra, behalve wat potgrond en tijd.
Waarom zou je stekken in plaats van kopen? Een kant-en-klare escallonia van 40 cm hoog kost al gauw €12 tot €18.
Een stekje kost je misschien €0,50 aan materiaal. Als je een tuin vol wilt, scheelt dat honderden euros. Daarnaast is het gewoon leuk.
Je ziet iets groeien dat je zelf hebt gemaakt. Voor de kust is een escallonia ideaal vanwege zijn tolerantie voor zeewind en een beetje zout in de grond.
Wanneer en hoe verzamel je stekmateriaal?
De beste tijd om te stekken is half augustus tot eind september. De plant is dan uitgebloeid en heeft nieuwe groei gemaakt die nog zacht is. Je wilt geen oude houtige takken, dat duurt te lang om wortel te schieten.
Zoek gezonde, halfrijpe scheuten. Dat zijn takken die dit jaar zijn gegroeid, maar niet meer zacht en groen zijn.
Ze mogen licht houtig worden, maar moeten nog buigzaam zijn. Knip ze met een schone snoeischaar af, ongeveer 10 tot 15 cm lang.
Haal de onderste bladeren eraf. Laat ongeveer 2 tot 3 bovenste bladparen zitten. Snijd eventueel het blad in de helft als het groot is.
Dit vermindert het waterverlies via de bladeren, zodat de stek zijn energie kan steken in het maken van wortels.
Tip: Werk ‘s ochtends als de plant vol water zit. De stekken zijn dan minder snel uitgedroogd. Doe de stekken direct in een plastic zakje met een beetje vocht om ze vers te houden tot je thuis bent.
Stappenplan: escallonia stekken in 5 stappen
Om te stekken heb je weinig nodig, maar de juiste spullen maken het verschil.
Gebruik potgrond die luchtig is, zoals Pokon Sterk Staan Potgrond (€4,99 per 20 liter). Meng er wat perlite doorheen (€6,50 per 5 liter) voor drainage.
- Voorbereiding: Vul kleine potten of stek trays met het grondmengsel. Maak het licht vochtig, niet drijfnat.
- Hormoonpoeder: Dip de onderkant van de stek in stekpoeder. Merken als Yates Rootboost of Stekpoeder van Intratuin (€4,95) werken goed. Dit stimuleert de wortelgroei.
- Planten: Maak met een potlood een gat in de grond en zet de stek erin. Druk de grond voorzichtig aan rondom de stek.
- Water geven: Geef direct na het planten een lichte besproeiing. Gebruik een gieter met een fijne sproeikop.
- Bedekking: Zet de potten onder een plastic kapje of in een propagator. Een simpele propagator van Gardena (€12,99) werkt prima. Zorg voor 70% luchtvochtigheid.
Volg deze stappen: Plaats de stekken op een lichte plek, maar niet in direct zonlicht. Een vensterbank op het noorden is ideaal. De temperatuur mag rond de 18-20°C zijn.
Controleer wekelijks of de grond nog vochtig is. Spuit eventueel bij met een plantenspuit.
De juiste grond en materialen
Na 4 tot 6 weken zou je eerste wortels moeten zien verschijnen. Goede grond is essentieel. Zware klei houdt te veel water vast, wat leidt tot rot.
Gebruik dus een luchtige potgrond. Als je van tuinieren houdt, kun je zelf mengen: 50% turf, 30% zand en 20% compost.
Een zak turf van Dubois kost ongeveer €3,50. Wat betreft potten: kleine plastic potjes van 9 cm diameter zijn perfect.
Hergebruik oude yoghurtpotjes, maar zorg dat je gaatjes in de bodem prikt. Dit bespaart geld en is duurzaam. Stekpoeder is een must voor escallonia.
Het bevat groeihormonen die de wortelvorming versnellen. Zonder poeder duurt het langer en is de kans op mislukken groter. Een potje gaat lang mee, dus de investering van €5 is het waard.
Verschillende soorten escallonia en kosten
Er zijn diverse escallonia-soorten geschikt voor de kust. Elke soort heeft zijn eigen charme en prijsklasse.
Escallonia ‘Red Elf’: Een compacte struik van ongeveer 60 cm hoog. Ideaal voor kleine tuinen of als randbeplanting. De bloemen zijn felrood.
Een plant van 3 liter pot kost €14,99 bij tuincentra. Escallonia ‘Iveyi’: Groter, tot 2 meter hoog.
Witte bloemen en een lichtgroen blad. Goed als haag of solitaire struik. Wil je zelf Choisya stekken voor geurend blad? Een jonge plant van 40 cm kost ongeveer €12,50.
Escallonia ‘Donard Seedling’: Roze bloemen en een sterke groei. Deze wordt ook wel gebruikt als windbreak aan de kust.
Een plant van 2 liter pot is te koop voor €10 tot €15.
Als je zelf stekt, kun je deze soorten kopen als moederplant en eenvoudig je eigen planten vermeerderen. Een volwassen struik van 1,5 meter kost al snel €40, maar met stekken heb je er zo 10 voor dezelfde prijs.
Verzorging na het stekken
Na het stekken begint het wachten. Ook bij het Rubus (sierbraam) stekken en vermeerderen hebben de stekken daarna rust nodig.
Zet ze op een schaduwrijke plek in de tuin of onder een boom. Vermijd felle zon, want dat verbrandt de jonge bladeren.
Geef water als de bovenste laag van de grond droog aanvoelt. Gebruik lauw water. In de herfst kun je de stekken buiten laten staan, maar bescherm ze tegen vorst. Zet ze tegen een muur of dek af met vliesdoek. Na ongeveer 3 maanden, als de wortels goed ontwikkeld zijn, kun je de stekken overpotten naar een grotere pot.
Gebruik weer verse potgrond. Laat ze nog een groeiseizoen in de pot staan voordat je ze in de volle grond plant.
In het voorjaar van het volgende jaar zijn de planten sterk genoeg voor de tuin. Plant ze op een zonnige plek met goed doorlatende grond. Escallonia houdt niet van natte voeten.
Praktische tips voor succes
- Hygiëne: Maak je gereedschap schoon met ontsmettingsmiddel om ziektes te voorkomen.
- Timing: Wacht niet te lang in het najaar. Als het te koud wordt, wortelen ze niet meer.
- Geduld: Niet elke stek overleeft. Reken op 50% succes, dus maak meer stekken dan je nodig hebt.
- Bescherming: In de eerste winter zijn jonge planten gevoelig. Bind wat stro of bladeren rond de stam tegen vorst.
- Voeding: Geef na het overpotten een beetje organische meststof, zoals Dcm Meststof voor Groenblijvende Planten (€6,99).
"Een escallonia stekken is makkelijker dan je denkt. Met een beetje zorg groeit er een prachtige struik uit een klein takje."
Probeer het eens uit. Je tuin wordt er groener en gezelliger van, en je portemonnee blijft ook blij. Veel stekplezier!