Platycerium (Hertshoornvaren) vermeerderen via pups
Stel je voor: je hebt een prachtige Platycerium, die hertshoornvaren met die gave, opvallende bladeren. Je kijkt ernaar en ziet iets wat je eerder niet zag.
Een klein, nieuw plantje dat groeit vanuit de basis. Dat is een pup.
En die kun je gewoon afscheiden en een eigen leven geven. Het is magisch, en het is makkelijker dan je denkt. Je hoeft geen groene vingers te hebben, je hebt gewoon een beetje geduld en de juiste stappen.
Waarom zou je dit doen? Omdat het simpelweg leuk is. Je krijgt een gratis nieuwe plant. Je moederplant wordt er zelfs blijer van, want de pups zuigen energie weg.
En je kunt een jonge plant cadeau doen aan een vriend. Het voelt als een kleine, persoonlijke overwinning.
Geen ingewikkelde technieken, gewoon een plant verdelen. Zo simpel is het.
Wat is een pup eigenlijk?
Een pup is een mini-versie van je moederplant. Het groeit rechtstreeks uit de wortelstok, de basis van de varen.
Je ziet het als een soort uitloper die naast de hoofdplant verschijnt.
Bij Platycerium zie je dit vaak aan de onderkant, waar de bladrozetten samenkomen. Het is een natuurlijke manier van vermeerderen, zonder zaadjes of stekken. Deze pups zijn eigenlijk al zelfstandige plantjes.
Ze hebben hun eigen worteltjes en bladeren. Ze zijn alleen nog vastgegroeid aan de moeder. Door ze los te maken, geef je ze de ruimte om uit te groeien tot een volwaardige plant. Het is een heel veilige manier van vermeerderen, omdat de pup al een eigen systeem heeft.
Wanneer en waarom je pups afscheidt
Je kunt het beste wachten tot een pup ongeveer 10 tot 15 centimeter groot is. Dan is hij sterk genoeg om zelfstandig te leven. Is hij kleiner?
Laat hem dan nog even zitten. Hij haalt nog steeds voeding uit de moederplant. Een te vroege afscheiding kan hem verzwakken.
“Een pup van 10 cm is een goede maat. Dan heeft hij genoeg blad om te groeien, maar niet te veel om te verzorgen.”
Een te late afscheiding kan de moederplant uitputten. Waarom zou je het doen?
Omdat je moederplant anders te vol wordt. De pups zuigen water en voedingsstoffen weg. Door ze te verwijderen, geef je de hoofdplant weer lucht en ruimte. Bovendien krijg je een nieuwe plant die precies hetzelfde is. Geen verrassingen.
En het is een stuk goedkoper dan een nieuwe plant kopen. Een volwassen Platycerium kost al snel €25 tot €40. Een pup kost je niets.
Stappenplan: pups afscheiden en oppotten
Wat heb je nodig? Een scherp mesje (een schoon stanleymesje werkt prima), een schone schaal of pot, potgrond voor kamerplanten (liefst een mengsel voor varens), en eventueel wat wortelstimulator.
Zorg dat alles schoon is, want varens zijn gevoelig voor rot. Ga rustig zitten, aan de keukentafel. Haal de plant uit de pot.
Schud de kluit voorzichtig vrij. Zoek de pup op.
Je ziet een duidelijke verbinding met de moederplant. Splits de wortelstok voorzichtig. Snijd niet in de bladeren, maar in de dikke, groene wortelstok.
Druk het mes rustig door de verbinding. Het kan even doorzetten, maar het mag niet kraken.
Haal de pup los. Controleer of er wortels aan zitten.
Meestal zitten er al kleine witte worteltjes. Maak een gat in de potgrond. Stop de pup erin, net zo diep als hij in de moederplant zat. Druk de grond stevig aan. Zo kun je eenvoudig jouw eigen Bromelia vermeerderen.
Geef direct water, maar niet te veel. De grond moet vochtig zijn, niet drijfnat.
Zet de nieuwe plant op een lichte plek, maar niet in de volle zon. Een plekje bij het raam, maar niet direct erop. De eerste week extra aandacht geven is slim.
Verzorging na het oppotten
De eerste week is cruciaal. De pup moet wennen aan zijn nieuwe omgeving. Zorg dat de luchtvochtigheid hoog is.
Spuit dagelijks een beetje water over de bladeren. Varens houden van vochtige lucht.
Zet de plant niet op de tocht. Tocht is de vijand van een pas gescheiden pup.
Geef de eerste maand geen extra voeding. De verse potgrond bevat genoeg voedingsstoffen. Te veel voeding kan de jonge wortels verbranden.
Na een maand kun je beginnen met een milde vloeibare voeding, half zo sterk als de verpakking aangeeft.
Geef eens in de twee weken water. Laat de grond tussen de gietbeurten door licht opdrogen. Let op de bladeren. Worden ze geel? Dan geef je te veel water.
Worden ze bruin en droog? Dan is de luchtvochtigheid te laag.
Pas je verzorging aan. Een pas gescheiden pup is gevoelig, maar als je jouw bananenplant wilt stekken en de pups groot genoeg zijn, groeit hij snel uit tot een sterke plant.
Prijzen en varianten van Platycerium
Er zijn verschillende soorten Platycerium. De bekendste is de Platycerium bifurcatum, de hertshoornvaren. Deze is verkrijgbaar bij tuincentra en online.
Een jonge plant kost ongeveer €15 tot €25. Een volwassen exemplaar kan oplopen tot €40.
Voor speciale soorten, zoals de Platycerium superbum, betaal je meer, soms wel €60 tot €80. De pups van deze soorten zijn identiek aan de moeder.
Je weet precies wat je krijgt. Bij kwekers kun je ook zeldzamere varianten vinden, zoals de Platycerium veitchii. Deze zijn vaak duurder, omdat ze langzamer groeien.
Een pup van een zeldzame soort kan al €20 kosten. Maar zelf een pup opkweken is altijd goedkoper.
Wat kost het om een pup op te kweken? Bijna niets. Een potje van 12 cm kost €2, potgrond €3, en een plantje kun je gratis van je eigen plant halen. Voor €5 heb je een nieuwe plant. Dat is een stuk voordeliger dan een kant-en-klare plant kopen. Bovendien heb je de voldoening van zelf gekweekt.
Praktische tips voor succes
- Gebruik altijd een scherp en schoon mes. Een bot mes beschadigt de wortelstok.
- Wacht met water geven tot de wond van de snede is gedroogd. Een uur laten luchten is voldoende.
- Zet de nieuwe plant niet direct in de volle zon. Een plekje met indirect licht is ideaal.
- Controleer de potgrond op vochtigheid. Druk je vinger erin; als de grond plakt, is het nog nat genoeg.
- Gebruik een pot met gaten in de bodem. Varens houden niet van stilstaand water.
Een laatste tip: wees niet bang om te experimenteren. Als de eerste pup niet overleeft, probeer het dan opnieuw.
Het is een leerproces. Elke plant is anders.
En onthoud: een Platycerium is een sterke plant. Met een beetje zorg en geduld groeit hij bijna vanzelf. Veel plezier met het opkweken van je nieuwe hertshoornvaren.
Het is een prachtige toevoeging aan je collectie. En wie weet, geef je over een jaar een pup cadeau aan een vriend. Zo verspreid je de groene vreugde. Succes!