Bananenplant (Musa) stekken: Wanneer zijn de pups groot genoeg?
Je staat in de woonkamer, tuiniert even tussendoor, en daar is ie: een baby bananenplantje, een zogenaamde pup, dat zichtbaar groeit naast de moederplant. Je wilt 'm natuurlijk meteen stekken, maar wanneer is die kleine eigenlijk echt groot genoeg om te scheiden? Te vroeg scheiden is zonde, want het plantje redt het dan vaak niet.
Te lang wachten geeft de moederplant onnodig veel stress. Ik leg je precies uit hoe je die timing perfect krijgt, zonder ingewikkelde theorie.
Wanneer is een pup echt groot genoeg?
Een pup mag pas van de moederplant af als hij stevig genoeg is. Denk aan een flinke polletje van minimaal 30 tot 40 centimeter hoog.
Dat is een goeie indicatie. Maar hoogte alleen zegt niet alles.
Check vooral de wortels. Een plantje van 40 cm zonder wortels is namelijk niets waard. Je wilt een plantje dat al zelfstandig kan eten.
De meeste pups bij een Musa (bananenplant) hebben na ongeveer 3 tot 5 maanden wel genoeg bladmassa en wortelgestel ontwikkeld. Kijk goed naar de stam of steel. Die moet al iets steviger aanvoelen. Een te jonge pup is nog slap en groen.
Een pup van 20 cm is vaak nog te klein. Je wacht beter tot hij de 35-40 cm aantikt. Dan heeft hij genoeg energie opgeslagen om de schok van het verplanten te overleven.
Die kun je makkelijk kapot knippen. Een rijpe pup voelt stug aan.
Let ook op het aantal bladeren. Een goede pup heeft minimaal 3 tot 4 stevige bladeren.
Als je maar 1 of 2 kleine blaadjes ziet, wacht je best nog even. De plant moet genoeg bladoppervlakte hebben om te ademen en te groeien na de verhuis.
De voorbereiding: gereedschap en materiaal
Je hebt niet veel nodig, maar wat je nodig hebt, moet wel goed zijn.
Een bot mes of een scherp snoeimes is essentieel. Geen botte schaar, dat kneust het weefsel en dat wil je niet. Een bot mes snijdt schoon.
Koop een goed snoeimes, zoals een Felco of een vergelijkbaar merk, voor ongeveer €15 tot €25. Die gaat jaren mee.
Gebruik geen gewone potgrond voor het stekken. Bananenplanten houden van luchtige grond.
Neem een mengsel van 50% potgrond en 50% perliet of kokossubstraat. Een zak kokossubstraat van 5 liter kost ongeveer €4. Perliet (2 liter) kost zo’n €3. Dit zorgt voor drainage en voorkomt dat de pas gescheiden pup verdrinkt.
Voor de potten zelf: een kleine plastic pot van 9 of 12 cm diameter is perfect voor een beginnende pup. Die kosten ongeveer €0,50 per stuk.
Wil je liever iets moois? Een terracotta pot van 12 cm kost ongeveer €3 tot €5. Terracotta ademt, maar droogt ook sneller uit.
Kies wat bij je past. Verder heb je een schone doek nodig om het mes af te vegen en eventueel wat kaneel of houtskoolpoeder om de wond te desinfecteren.
Kaneel is goedkoop en werkt prima. Een potje kaneel heb je vast al in de keuken liggen.
Stappenplan: de pup scheiden zonder stress
Haal de moederplant uit de pot. Dat is het makkelijkst om te zien waar je de Aloë Vera pups kunt scheiden van de moederplant.
Zit de plant vast in een grote pot? Dan kun je ook voorzichtig langs de rand graven om de pups te vinden.
Wees voorzichtig met de wortels van de moederplant. Die zijn kwetsbaar. Zoek de verbinding tussen de moederplant en de pup. Bij bananenplanten stekken en uitlopers verwijderen gaat het vaak om de verbinding aan de onderkant van de stam. Je ziet een soort knik of verbinding.
Snijd hier voorzichtig doorheen met je scherpe mes. Soms zit de pup dieper, dan moet je even graven.
- Haal de plant uit de pot.
- Zoek de verbinding tussen moeder en pup.
- Snijd met een scherp mes de pup los.
- Controleer de wortels van de pup.
- Behandel de wond met kaneel.
Zorg dat je een stukje wortel van de moederplant meeneemt, maar snijd niet te diep in de hoofdwortel. Als de pup los is, bekijk je de wortels. Zitten er al witte, sterke wortels aan? Top! Lees ook eens waarom succesvol Aloe Vera pups vermeerderen vaak beter werkt dan een bladstek.
Zitten er nog geen wortels aan, dan is de pup te klein. Stop dan direct en zet hem terug.
Als er wel wortels zijn, kun je doorgaan. Druk de wond even aan met je vinger en strooi er wat kaneel overheen. Dit voorkomt rotting.
De pups verpotten en verzorgen
Zet de pas gescheiden pup in de voorbereide pot. Vul aan met je luchtige mengsel van potgrond en perliet.
Druk de grond voorzichtig aan, maar niet te hard. De wortels moeten kunnen ademen. Zet de pot op een warme, lichte plek, maar niet in direct zonlicht.
Directe zon is te heet voor een pas gescheiden plantje. Geef meteen water, maar niet te veel.
De grond moet vochtig zijn, maar niet drijfnat. Een vuistregel: als je de grond indrukt, moet hij licht vochtig aanvoelen, maar niet uitknijpen. Gebruik een gieter met een fijne tuit, zoals de Hozelock gieter van 2 liter (€12).
Dat werkt makkelijker dan een emmer. De eerste week is kritiek.
Zet de plant niet op de tocht. Bananenplanten houden van warmte, minimaal 18 graden.
Een plekje bij de verwarming of in een kas is ideaal. Geef de eerste 2 weken geen extra mest. De plant moet eerst wennen. Na 3 weken kun je voorzichtig beginnen met een lichte bemesting, bijvoorbeeld een organische kamerplantenmest van Ecostyle (€5 voor 500ml).
Houd de luchtvochtigheid hoog. Bananenplanten komen uit de tropen.
Zet een bakje water naast de plant of gebruik een luchtbevochtiger. Een simpele luchtbevochtiger van €20 tot €30 werkt prima. Besproei de bladeren ook af en toe met water, maar niet te veel. Te veel water op de bladeren kan schimmel geven.
Veelgemaakte fouten en praktische tips
Een veelgemaakte fout is te vroeg scheiden. Je ziet een leuk klein plantje en denkt: die gaat mee.
Maar die heeft nog geen wortels. Het gevolg: de pup verdort en sterft af.
Wacht dus echt tot die 30-40 cm en stevige wortels. Heb je geduld, dan heb je een nieuwe plant. Een andere fout is te nat houden.
Bananenplanten houden van vocht, maar niet van modder. Zorg voor drainage. Gebruik potten met gaten en een schotel eronder.
- Gebruik altijd een scherp mes.
- Behandel wonden met kaneel.
- Zet de plant op een warme plek.
- Geef de eerste weken geen extra mest.
- Controleer de wortels voor het verpotten.
Giet het overtollige water weg na 30 minuten. Zo voorkom je wortelrot. Een tip voor de prijsbewuste tuinier: je hoeft geen dure merken te kopen. De basisproducten van tuincentra zoals Intratuin of GroenRijk zijn prima.
Een potgrond van €3 per zak en perliet van €3 geven je een perfect mengsel.
Bespaar niet op een goed mes, dat is je belangrijkste gereedschap. Wil je de pups later buiten zetten? Dat kan, maar pas op met vorst.
Bananenplanten zijn niet winterhard. Zet ze vanaf mei buiten, maar haal ze binnen bij temperaturen onder de 10 graden.
Gebruik een potschotel om de pot iets te liften, zodat het water goed wegloopt. Als alles goed gaat, groeit je pup snel door. Na een maand of drie kun je hem weer verpotten naar een grotere pot, bijvoorbeeld een 19 cm pot.
Die kost ongeveer €4 tot €6. Zo blijft de plant gezond en kun je weer nieuwe pups verwachten. Zo bouw je langzaam een bananenplant-collectie op, zonder veel geld uit te geven.