Lavendel stekken: Verjong je tuin met jonge plantjes
Lavendel is die typische tuinplant die je meteen ruikt als je de tuin inloopt. Je wilt die geur vasthouden, maar je oude struik wordt kaal en houtachtig. Met stekken maak je jonge, frisse plantjes die precies hetzelfde ruiken en groeien.
Je bespaart geld, je houdt de soort in stand en je tuin voelt weer levendig.
Dat is het mooie van stekken: je bent zelf de kweker.
Wat is lavendel stekken en waarom doe je het?
Stekken is simpelweg een stukje van een moederplant afnemen en laten wortelen. Bij lavendel neem je een jonge, groene stengel en zet je die in de grond.
Binnen een paar weken groeien er wortels en heb je een nieuwe plant. Je hoeft geen zaden te kopen of dure jonge planten te halen. Waarom zou je dit doen?
Oude lavendelplanten verhouten na een jaar of vijf. Ze groeien minder compact en geven minder bloemen.
Door te stekken hou je de soort in stand en krijg je jonge, vitale planten die langer meegaan. Bovendien is het supergoedkoop: een moederplant levert makkelijk twintig stekken op. Dat zijn twintig nieuwe planten voor de prijs van nul euro.
Stekken werkt het beste in het voorjaar of vroeg in de zomer. De plant is dan volop in groei en de stengels zijn nog zacht.
In augustus kun je ook nog stekken, maar dan duurt het wortelen iets langer.
Zorg dat je een schone schaar of mes gebruikt, want vieze gereedschappen geven snel rot.
De basis: wat heb je nodig?
Je hebt niet veel spullen nodig. Een schone snoeischaar, een klein potje of tray, stekgrond en eventueel wat wortelpoeder.
Kies voor stekgrond van merken als Pokon of DCM. Die kost ongeveer €4,- per 5 liter.
Een tray van 24 cellen kost rond de €3,- tot €5,-. Als je liever losse potten gebruikt, zijn 9 cm potjes ideaal en kosten ze ongeveer €0,30 per stuk. Wortelpoeder helpt, maar het is niet verplicht. Een potje van 75 gram kost zo’n €8,- en gaat jaren mee.
Gebruik je het niet? Geen probleem, lavendel wortelt van nature makkelijk.
Zorg wel dat je geen zware tuinaarde gebruikt. Die houdt te veel vocht vast en dat is funest voor verse stekken. Wat nog meer?
Een plantenlabel is handig, zodat je weet welke soort je gestekt hebt. Schrijf de naam en de datum erop.
Denk aan ‘Hidcote’ of ‘Munstead’, twee bekende lage lavendelsoorten die perfect zijn voor borders.
Een potje water staat ook altijd paraat.
Stap-voor-stap: zo stek je lavendel
Begin met een gezonde moederplant. Kies een jonge, groene stengel zonder bloemen.
Snijd een stuk van ongeveer 10 tot 15 centimeter af. Doe dit ’s ochtends, als de plant vol vocht zit. Verwijder de onderste bladeren, zodat je een kale stengel overhoudt van ongeveer 5 centimeter.
Druk de stengel in de kluit van stekgrond. Maak de grond licht vochtig, niet drijfnat.
Zet de pot op een lichte plek, maar niet in de volle zon.
Direct zonlicht verbrandt de verse stekken. Binnen op de vensterbank kan ook, maar zorg voor voldoende licht. Gebruik je een tray? Zet per cel 1 stek neer.
Geef water met een plantenspuit, niet met een gieter. Te veel water zorgt voor rot.
Bedek de stekken met een kapje of een transparant plastic zakje om de vochtigheid hoog te houden. Zet het zakje niet strak op de stekken, want dan schimmel je snel. Lucht elke dag even door.
Na drie tot vier weken zie je nieuwe blaadjes verschijnen. Dat betekent dat er wortels zijn gevormd.
Trek zachtjes aan de stengel: voel je weerstand? Dan zitten de wortels vast. Haal het kapje eraf en geef de stekken, zoals bij een Phlox, iets meer water.
Blijf wel uit de zon. Plant de jonge lavendel na ongeveer acht weken over naar een groter potje of direct in de tuin.
Zorg dat de grond goed doorlatend is. Meng eventueel wat grind of zand door de bodem. Geef na het planten water en zet de plant op een zonnige plek. Lavendel houdt van minimaal 6 uur zon per dag.
Verschillende soorten lavendel en kosten
Er zijn verschillende lavendelsoorten die je kunt stekken. De bekendste is Lavandula angustifolia, de echte lavendel. Soorten als ‘Hidcote’ en ‘Munstead’ blijven laag en compact, perfect voor borders en potten.
Een jonge plant uit de winkel kost tussen €3,- en €6,-. Zelf stekken is dus veel goedkoper.
Er is ook franse lavendel (Lavandula dentata) en bol lavendel (Lavandula stoechas). Deze zijn iets minder winterhard, maar wel prachtig.
Een jonge plant kost ongeveer €4,- tot €7,-. Je kunt ze ook stekken, maar ze overleven de winter niet altijd in Nederland. Zet ze in een pot en breng ze binnen bij vorst.
- Stekgrond: €4,- per 5 liter
- Tray 24 cellen: €4,-
- Wortelpoeder: €8,- (optioneel)
- 9 cm potjes: €0,30 per stuk
- Plantenlabels: €2,- per 25 stuks
Prijsindicatie voor je stekproject: Totaal voor 20 stekken: ongeveer €10,- tot €15,-.
Een vergelijkbaar aantal jonge planten in de winkel kost al snel €60,- tot €120,-. Je bespaart dus flink en je hebt meer lol omdat je het zelf doet.
Praktische tips voor succes
“Stekken is geen hogere wiskunde, maar aandacht maakt het verschil.”
Gebruik altijd scherp en schoon gereedschap. Een botte schaar verplettert de stengel en dat remt de wortelgroei.
Een schoon mesje werkt nog beter. Desinfecteer het even met een beetje azijn of alcohol. Stek in het voorjaar of vroeg in de zomer.
Dan is de plant volop in groei. In augustus kan het ook, maar de dagen worden korter.
Dat vertraagt het wortelen. In de winter stekken heeft weinig zin, de plant rust dan.
Hou de grond vochtig, maar niet nat. Voel met je vinger: als de bovenste laag droog is, geef je licht water. Gebruik een plantenspuit om de luchtvochtigheid hoog te houden. Zet de stekken voor tropische sferen op een tochtvrije plek, want tocht droogt ze uit.
Geef geen mest de eerste maanden. De stekken hebben genoeg aan de stekgrond.
Pas als je de planten overzet naar de tuin, geef je een beetje lavendelmest. Pokon heeft een speciale versie voor €5,-. Gebruik niet te veel, lavendel houdt niet van rijke grond.
Plant de jonge lavendel op een zonnige, beschutte plek. Zorg voor goed doorlatende grond.
Lavendel houdt niet van natte voeten. Meng zand of grind door de bodem als je kleigrond hebt. Afstand tussen de planten: 30 tot 40 centimeter.
Dat geeft lucht en voorkomt schimmel. Verzorging na het planten is simpel: water geven bij droogte, één keer per jaar snoeien en af en toe wat kalk.
Snoei na de bloei, rond augustus. Knip niet in het oude hout, dat herstelt niet. Knip net boven de nieuwe scheuten. Zo blijft de plant compact en geniet je met Weigela stekken van kleurrijke bloei elk jaar weer volop.