Clematis vermeerderen: Tussenstekken nemen langs de klimranken
Je hebt een prachtige clematis die over je schutting kronkelt, en je wilt meer van die schoonheid.
Waarom zou je een nieuwe plant kopen als je deze gewoon kunt klonen? Tussenstekken nemen langs de klimranken is de makkelijkste manier om je tuin voller te maken zonder een euro uit te geven. Het is simpel, je hebt geen dure apparaten nodig en het werkt bijna altijd. Stekken is gewoon een stukje van de moederplant afsnijden en wortel laten schieten.
Bij clematis doe je dat met zogenaamde tussenstekken. Dat zijn stukken stengel die net boven een bladknop beginnen en net onder de volgende.
Je gebruikt de zachte, groene delen van de ranken die net zijn uitgelopen.
Dit werkt veel beter dan oude, houtige stammen.
Waarom tussenstekken de moeite waard is
Een nieuwe clematis uit tuincentra kost al snel €12 tot €25. Voor die prijs krijg je een plant van ongeveer 30 centimeter hoog.
Als je zelf stekken neemt, heb je voor bijna niets vijf tot tien nieuwe planten. Je bespaart dus flink, en je kunt precies dezelfde soort vermeerderen.
Zo blijft je tuin in één stijl. Er is nog een voordeel: je weet precies hoe de plant is opgegroeid. Je moederplant staat al jaren in jouw tuinbodem en is gewend aan jouw klimaat. De stekken doen het vaak beter dan gekochte planten die uit een kas komen.
Bovendien is het gewoon leuk om te doen. Je ziet in een paar weken hoe je eigen stekje wortels krijgt.
Wie regelmatig stekken neemt, merkt dat het verslavend werkt. Je kijkt anders naar je tuin. Elke rank wordt een kans.
En als je eenmaal een paar succesvolle stekken hebt, wil je altijd meer. Het is een manier om je tuin blijvend te vernieuwen zonder geld uit te geven.
De beste tijd en materiaal
De ideale periode voor clematis-stekken is juni en juli. De plant is dan volop in groei, de stengels zijn zacht maar niet té slap. In het voorjaar is het te vroeg, de plant is dan nog te fragiel.
In augustus wordt het te laat, de stengels worden hard en traag.
Plan dus je stekdag in de vroege zomer. Je hebt niet veel nodig.
Een scherp mes of snoeischaar, potten van ongeveer 12 centimeter doorsnee, en stekgrond. Die stekgrond koop je voor €3 tot €5 per zak van 5 liter. Gebruik geen tuinaarde, dat is te zwaar en te voedzaam.
Meng eventueel wat perliet of fijne schors erdoor voor drainage. Voor de wortelstimulatie kun je stekpoeder kopen, bijvoorbeeld van het merk Ecostyle of Compo.
Een potje kost rond de €6 en gaat lang mee. Sommige tuinders doen het zonder, maar met poeder heb je een hogere slagingskans. Zorg dat je een plek hebt met halfschaduw, want directe zon verbrandt de jonge stekken.
Stappenplan: tussenstekken nemen
Begin met een gezonde moederplant. Kies een rank die goed is gegroeid, zonder ziektes of beschadigingen. Knip een stuk af van ongeveer 15 tot 20 centimeter lang.
Snijd schuin net boven een bladknop. Zorg dat je drie tot vier bladparen overhoudt.
Verwijder de onderste bladeren, zodat alleen de bovenste twee of drie paren overblijven. De onderste knoppen zitten nu onder de grond.
Je kunt de bladeren evt. halveren als ze groot zijn, om verdamping te verminderen. Doop de onderkant van de stengel in stekpoeder. Vul de pot met stekgrond, net zoals je zou doen bij het vermeerderen van dahlia's.
Maak met een potlood of je vinger een gat van 4 centimeter diep.
Zet de stek erin en druk de grond stevig aan. Geef direct water, maar zorg dat het niet te nat wordt. Zet de pot op een plek zonder directe zon, maar wel met licht. Bedek de pot met een plastic zak of een kapje van een plastic fles.
Dit houdt de vochtigheid hoog. Zet elke dag even de kap open voor ventilatie.
Na drie tot vier weken zie je nieuwe bladeren verschijnen. Dat betekent dat de stek wortels heeft gekregen.
Verzorging na het stekken
De eerste weken is vocht cruciaal. De stek mag niet uitdrogen, maar mag ook niet in een plas water staan.
Besproei de pot elke dag licht met een plantenspuit. Als de kap condens geeft, is het vochtig genoeg.
Haal de kap weg zodra de stek begint te groeien. Na ongeveer zes tot acht weken is het wortelstelsel sterk genoeg. Je kunt de stek overpotten naar een grotere pot van 15 centimeter.
Gebruik dan gewone tuinaarde met wat compost. Zet de plant in de tuin pas uit als de herfst vorst voorbij is, meestal in mei. Geef de jonge clematis in het eerste jaar regelmatig water. De wortels zijn nog niet diep.
Bemest matig, een halfje korrelmest in het voorjaar is genoeg. Snoeien hoeft het eerste jaar niet, laat de plant gewoon groeien.
Verschillende methoden en kosten
Je kunt stekken in water of in grond. In water wortelen is makkelijk te zien, maar de wortels zijn zwakker. In grond duurt langer, maar de plant is sterker.
Voor clematis werkt grond het best. Waterstekken mislukken vaker. Wil je veel stekken tegelijk?
Gebruik een stekbak met afdekkap. Die koop je voor €15 tot €25.
Er passen 20 tot 30 stekken in. Handig als je een grote tuin hebt. Een goedkoper alternatief is een oude bak met plastic folie erover.
- Stekgrond 5 liter: €3-5
- Stekpoeder: €6
- Pot 12 cm: €0,50-1 per stuk
- Stekbak met kap: €15-25
Prijzen op een rij: De totale investering voor 10 stekken is ongeveer €10.
Bij de tuincentra betaal je voor diezelfde tien planten al snel €150. Je verdient je materiaal dus in één keer terug.
Praktische tips voor succes
Gebruik altijd scherp gereedschap. Een bot mes verplettert de stengel en dat vermindert de kans op wortels.
Stek in de vroege ochtend. De plant is dan vol water en de stengel is stevig.
Vermijd stekken op hete middagen, dan verdampt het vocht te snel. Kies voor halfschaduw, vooral als je geen kas hebt. Controleer je stekken elke dag. Als er schimmel optreedt, verwijder die dan direct en verminder de vochtigheid.
Een beetje kaneel op de wond werkt als natuurlijk middel tegen schimmel. Het is goedkoop en veilig.
Wees geduldig. Sommige stekken groeien sneller dan andere.
Gooi een stek pas weg als hij na acht weken nog steeds dood lijkt. Soms duurt het langer. Je hebt niets te verliezen.
Als je eenmaal een paar succesvolle stekken hebt, deel ze met buren of vrienden. Zo verspreid je de schoonheid van je tuin. Probeer ook eens rozemarijn te stekken voor in de keuken; zo heb je altijd verse kruiden bij de hand. Een echte win-winsituatie.
Veelgemaakte fouten
Een veelvoorkomende fout is te diep stekken. De onderste knoppen moeten onder de grond, maar de stengel mag niet te ver zakken.
Te diep geeft rot. Houd 4 centimeter aan. Te nat is net zo slecht als te droog.
De grond moet vochtig zijn, maar niet modderig. Gebruik een pot met gaten en zet hem nooit in een schotel met water. Drainage is essentieel.
Te veel zon is een valkuil. Jonge stekken verbranden snel. Zet ze onder een boom of tegen een muur op het noorden. Later, als ze groter zijn, kunnen ze meer zon verdragen.
Te vroeg overpotten kan de wortels beschadigen. Wacht tot je nieuwe bladeren ziet en de pot vol wortels zit.
Haal de stek voorzichtig uit de grond om te kijken. Als het een kluit is, is het tijd.
Conclusie
Clematis vermeerderen via tussenstekken is een feestje. Je bespaart geld, je leert je planten kennen en je kunt ook massaal klimop stekken produceren om je tuin voller te maken.
Met een paar euro aan materiaal en een uurtje werk heb je tien nieuwe planten.
Begin in juni, volg de stappen en geniet volgend jaar van je eigen klimop. Twijfel niet langer. Pak je snoeischaar, zoek een mooie rank en ga aan de slag.
Je zult versteld staan hoe makkelijk het is. En als je een vraag hebt, vraag het gerust aan een tuinbuur of online forum. De tuinwereld staat vol tips.