Azalea vermeerderen: Zachte stekken in het voorjaar
Een azalea in je tuin is prachtig, maar wist je dat je hem makkelijk zelf kunt vermeerderen?
Je hoeft echt niet meteen naar het tuincenter voor een nieuwe plant. Met een simpele truc – stekken – kun je van je favoriete struik een heleboel nieuwe exemplaren kweken. En het mooiste: het kost je bijna niets. Stekken is gewoon een stukje van een moederplant afsnijden en het wortel te laten maken.
Bij azalea's werkt dat het best met zogenaamde 'zachte stekken' in het voorjaar. Dat zijn jonge, nog niet volledig verhoute scheuten.
Die zijn nog zo sappig en vol energie dat ze makkelijk nieuwe worteltjes vormen.
Waarom zou je dit doen? Nou, een azalea kopen kost al snel €15 tot €25, afhankelijk van de maat. Voor een zakje stekgrond van €3 en een beetje geduld heb je straks voor een paar euro meerdere planten.
Bovendien is het gewoon leuk om te zien hoe iets uit niets tot leven komt. Je kunt ze cadeau doen, je eigen tuin vullen of zelfs een moestuinbak vol zetten.
Wat heb je nodig om te starten?
Je hebt geen groene vingers nodig, alleen het juiste materiaal. Het draait allemaal om hygiëne en vocht. Begin met een scherp en schoon gereedschap.
Een oud keukenmesje dat je even afwast met heet water werkt prima, of een speciale steksnijder (€8-€12) als je vaker planten stekt.
Zo voorkom je dat je bacteriën overbrengt. De grond is cruciaal.
Gebruik geen zware tuingrond, dat wordt een drijfzand van modder. Ga voor speciale stekgrond, bijvoorbeeld Pokon Stekgrond (€3,50 voor 5 liter) of een merk als Compo. Dit spul is luchtig en houdt vocht vast zonder te verzuipen.
Je kunt het mengen met wat perliet (€5 voor een grote zak) voor extra luchtigheid.
Voor de stekken zelf heb je natuurlijk de moederplant nodig. Kies een gezonde azalea zonder ziektes. Een pot of bak is handig; een doorschijnende plastic pot werkt goed omdat je dan kunt zien of de wortels al groeien. Een plastic zakje of een glazen pot werkt als mini-kas. Alles bij elkaar ben je voor een eerste experiment minder dan €15 kwijt.
De stap-voor-stap handleiding voor zachte stekken
Het beste moment is eind april tot begin juni. De plant is net uitgebloeid en de jonge scheuten zijn perfect.
Zoek een gezonde, jonge tak. Die moet nog buigzaam zijn, niet keihard en houtachtig.
Druk zachtjes; als hij veert, is het goed. Is hij doodstijf, dan is het te oud. Sny met je schone mesje een stukje van ongeveer 10 tot 15 centimeter af.
Doe dit schuin, net onder een bladknop. Verwijder de onderste bladeren, zodat je een kale stengel van een centimeter of 3 tot 5 overhoudt. Je kunt de resterende bladeren eventueel halveren als ze heel groot zijn; dat vermindert de verdamping. Maak de onderkant van de stek lichtjes nat en dompel hem onder in stekpoeder (€4-€6).
Dit poeder bevat hormonen die de wortelgroei stimuleren. Het is geen must, maar het vergroot je kans op succes aanzienlijk.
Tik het overtollige poeder eraf; een te dikke laag werkt averechts. Druk de stek voorzichtig in de pot met vochtige stekgrond.
Zorg dat de kale stengel onder de grond zit, maar dat de bladeren er boven blijven. Zet er meteen een stokje naast zodat je de stek niet per ongeluk verplaatst. Geef met een plantenspuit een beetje water, maar maak het niet drijfnat. Wil je bijvoorbeeld een Spierstruik vermeerderen? Dan werkt deze methode uitstekend.
Dek de pot af met een plastic zak of een glazen pot.
Dit creëert een broeikas met 100% luchtvochtigheid, wat de stek helpt om te overleven zonder water te verliezen. Zet de pot op een lichte plek, maar absoluut niet in de volle zon. De temperatuur mag rond de 20 graden zijn.
Verzorging en wortelcontrole
De eerste weken draait het om geduld. De stek mag niet uitdrogen, maar mag ook niet verrotten.
Spuit elke dag even kort met de plantenspuit. De plastic zak zorgt ervoor dat je minder vaak water hoeft te geven.
Controleer of de grond nog vochtig aanvoelt; als het uitdroogt, even flink sproeien. Na een week of 3 à 4 kun je voorzichtig trekken. Als je weerstand voelt, zijn er wortels!
Je kunt de stek ook een klein beetje optillen. Blijft hij zitten? Dan zitten de wortels vast. Nu mag de kas langzaam open. Doe de zak er een uurtje af, dan twee uurtjes, en bouw het langzaam af.
Zo went de plant aan de lagere luchtvochtigheid. Als de plant flink begint te groeien en nieuwe blaadjes krijgt, weet je zeker dat het gelukt is.
Dan is het tijd om de stek te verpotten. Gebruik een gewone potgrond die zuur is, want azalea's houden van zure grond (een turfgrond of speciale azalea/grond van €4,50).
Zet de jonge plant in een pot van ongeveer 9 centimeter doorsnee. Blijf de eerste maand na het verpotten de potgrond licht vochtig houden. Zet de plant op een beschutte plek in de tuin, niet direct in de felle wind.
De eerste winter is de plant nog gevoelig; je kunt hem het best binnen zetten of goed afdekken met blad of noppenfolie.
Vanaf het tweede jaar is het een sterke plant.
Veelgemaakte fouten en handige tips
De grootste valkuil is te veel water geven. Stekken verdrinken sneller dan ze uitdrogen.
Voel altijd even met je vinger. Voelt de grond koud en nat aan?
Laat het even zijn. Voelt het droog en licht aan? Dan mag er water bij.
Een andere fout is te veel zon; de stek verbrandt dan direct in zijn kas. Een handige truc voor de gevorderde stekker is de 'wond'. Snijd aan de onderkant van de stek voorzichtig een klein stukje schors weg (ongeveer 1 cm). Daar komen de wortels het makkelijkst uit.
Doe dit wel alleen als je zeker weet dat je stek verder gezond is.
Ook kun je de onderkant van de stek een nacht in een bakje met lauwwarm water zetten voordat je hem in de grond zet. Hoeveel stekken moet je maken?
Maak er altijd meer dan je nodig hebt. Niet elke stek overleeft. Wil je bijvoorbeeld geurende seringen vermeerderen? Reken dan op 50% succes.
Dus wil je drie nieuwe planten? Maak er dan zeker zes.
Zo weet je zeker dat je resultaat hebt. Je kunt ze later altijd nog cadeau doen of weggeven aan buren. Heb je meerdere soorten azalea's?
Houd ze dan uit elkaar. Schrijf de naam op een label (€1 per stuk bij tuincentra) en prik die in de grond.
Zo weet je over een paar jaar nog welke kleur bloem erbij hoort.
En probeer gerust eens andere soorten; Japanse azalea's en tuinazalea's werken allebei op dezelfde manier. Met deze methode kun je elk voorjaar weer nieuwe planten kweken, zoals Weigela stekken voor een kleurrijke bloei. Het is een eindeloze cyclus van groen en kleur, zonder dat je een fortuin uitgeeft.
Dus pak die schaar, zoek een mooie moederplant uit en ga aan de slag. Je tuin zal je dankbaar zijn.