Abelia stekken: De glanzende struik vermeerderen
Stel je voor: je hebt een prachtige Abelia in je tuin staan.
Die glanzende bladeren en die zoete, belvormige bloemetjes die zo lang bloeien. Je wilt er graag meer van, of je wilt die ene struik wat compacter houden. Het goede nieuws? Je hoeft echt geen groene vinger te hebben.
Abelia stekken is veel makkelijker dan je denkt. Je kunt letterlijk een stukje van je plant afknippen, in de grond zetten, en een paar maanden later heb je een volwaardige nieuwe struik.
Dat is tuinieren op zijn best: simpel, effectief en super bevredigend. Waarom zou je dit eigenlijk doen?
Nou, ten eerste is het gratis. Een nieuwe Abelia kopen in het tuincentrum kost al gauw tussen de €15 en €25, afhankelijk van de maat. Met stekken heb je alleen een schaar en een potje grond nodig. Ten tweede weet je precies wat je krijgt.
Je kopieert een plant die het al goed doet in jouw tuin. Ideaal. En misschien wel het allerbelangrijkste: het voelt als magie.
Je neemt een stukje levende plant en zorgt ervoor dat het wortels schiet. Dat is gewoon cool.
Wat is Abelia stekken eigenlijk?
Abelia stekken is simpelweg het vermeerderen van de plant door een stukje ervan af te snijden en onder de juiste omstandigheden wortels te laten maken.
Je gebruikt dus geen zaden, maar een stukje van de moederplant. Dit noem je een 'stek'. De plant heeft de gave om nieuwe wortels en bladeren te ontwikkelen uit dat stukje, zolang het maar levend weefsel is. Abelia is hier super geschikt voor.
Het is een sterke, groenblijvende struik die graag wil groeien. Zodra je een jonge, groene stengel afsnijdt, zet de plant alles op alles om die te herstellen.
Dat betekent dat er wortels aan groeien. Je kunt dit het beste doen in de zomer, als de plant volop in de groei staat.
Dan herstelt hij het snelst. Het grote voordeel van stekken is dat je een genetische kopie maakt. Als je een Abelia 'Kaleidoscoop' hebt met prachtig verkleurend blad, dan krijg je bij het stekken precies dezelfde.
Bij zaad zou het zomaar kunnen verschillen. Dus voor behoud van specifieke kleuren of vormen, is stekken de enige garantie.
De zomerstek: de makkelijkste methode
Deze methode is mijn persoonlijke favoriet. Het werkt het beste van juni tot augustus.
Je neemt jonge, nog zachte, groene scheuten. Die vind je meestal aan de top van de takken of aan de zijkanten. Ze zijn nog niet verhout en dat betekent dat ze sneller wortels zullen vormen.
Hoe pak je het aan? Eerst zoek je een geschikte tak.
Knip of breek er een stuk af van ongeveer 10 tot 15 centimeter lang.
Zorg dat je een schone schaar gebruikt, bij voorkeur die je even ontsmet met bijvoorbeeld alcohol. Zo voorkom je dat je viezigheid overbrengt. Haal de onderste bladeren eraf. Je wilt alleen nog een paar bladeren aan de bovenkant. Waarom?
Omdat die bladeren vocht verliezen, maar ook energie maken voor de wortelgroei. Je wilt niet te veel blad hebben dat water verdampt, want de stek kan nog niet uit de grond drinken.
Een blad of drie à vier aan de top is genoeg. Doe de onderkant van de stek in een beetje stekpoeder. Dit is een hormoonpoeder dat de wortelgroei stimuleert.
In tuincentra koop je dit voor een paar euro, bijvoorbeeld van merken als DCM of Ecostyle.
Het is geen must, maar het vergroot je kans op succes aanzienlijk. Vooral bij de houtigere stekken is het een aanrader. Stop de stek in een potje met vochtige stekgrond.
Gebruik geen zware tuinaarde, maar luchtige stekgrond. Druk het zachtjes aan.
Zet het potje op een warme, lichte plek, maar niet in de volle zon. Geef het elke dag een beetje water, zodat de grond vochtig blijft, maar niet drijfnat. Na een week of 6 tot 8 zou je wortels moeten zien als je voorzichtig aan de stek trekt.
De herfststek: de houtige variant
Als je in de herfst snoeit, heb je vaak harde, verhoute takken over.
Die kun je ook gebruiken, maar het duurt allemaal wat langer. Dit noem je een 'houtige stek'.
Je neemt takken die al een seizoen oud zijn. Ze zijn bruin en stevig. Schil de onderkant van de tak voorzichtig. Met een scherp mesje schraap je een stukje bast weg, zodat het groene vochtige laagje (het cambium) zichtbaar wordt.
Hier groeien de wortels het snelst uit. Je kunt ook Caryopteris stekken voor blauwe bloemen in de herfst planten, maar ze hebben een koude periode nodig om tot rust te komen.
Je kunt ze ook bewaren tot het voorjaar. Bewaar ze in een zak met licht vochtig turfmolm of zand op een koude, vorstvrije plek, zoals een schuur of garage. Stop ze in de grond in maart.
Het duurt dan vaak tot in de zomer voordat je wortels ziet. Geduld is hierbij een schone zaak.
Wat je nodig hebt: materiaal en kosten
Je hebt niet veel nodig om te beginnen. De meeste mensen hebben de meeste spullen al in huis. Hieronder een overzichtje van wat handig is, met een indicatie van de kosten.
- Stekgrond: Een zak van 5 liter kost ongeveer €4,-. Merken als Pokon of DCM zijn overal te koop.
- Stekpoeder: Een potje gaat jaren mee en kost een euro of 5 à 6. Ecostyle Rootboost of DCM Rootstimulator zijn goede keuzes.
- Potten: Je kunt kleine plastic potjes (9 cm) kopen voor €0,50 per stuk. Of hergebruik oude yoghurtpotjes, dan ben je gratis.
- Schone schaar of mes: Die heb je vast al.
Totaal? Voor minder dan een tientje kun je tientallen nieuwe struiken kweken.
Als je het vergelijkt met de €15-25 die je per plant betaalt in het tuincentrum, is de return on investment enorm. Bovendien kun je de planten cadeau doen aan vrienden of buren.
Er zijn natuurlijk verschillende Abelia-soorten. De bekendste is misschien wel Abelia x grandiflora, de groenblijvende hybride. Maar er zijn ook soorten met rood of bronskleurig blad, zoals Abelia 'Kaleidoscoop' of Abelia 'Rose Creek'.
De stekmethode is voor al deze soorten hetzelfde. Ze reageren allemaal goed op stekken, zolang je maar jong, gezond materiaal gebruikt.
Praktische tips voor succes
Wil je zeker zijn van je zaak? Houd dan een paar dingen in de gaten. Ten eerste: vocht.
Een stek mag niet uitdrogen, maar ook niet verdrinken. Houd de grond vochtig, maar niet drijfnat. Wil je bijvoorbeeld Escallonia stekken voor een groenblijvende haag? Dan is deze vochtbalans essentieel.
Een plastic zak over de pot doen kan helpen om de vochtigheid hoog te houden. Zorg dan wel dat er een paar gaatjes in de zak zitten voor de lucht. Let op de temperatuur. Wortels groeien het beste bij warmte.
Zet de stekken dus op een warm plekje, zoals een vensterbank of een plekje in de kas.
Als het buiten warm is, kunnen ze ook buiten staan, maar bescherm ze tegen de felste middagzon. Ze mogen niet verbranden. Wees niet teleurgesteld als het niet meteen lukt.
De ene stek is de andere niet. Sommige groeien door, anderen gaan dood. Dat is normaal.
Maak altijd een paar stekken per keer. Zo kun je bijvoorbeeld ook succesvol een Photinia vermeerderen; drie of vier stekken van dezelfde plant geeft je een veel grotere kans dat er een paar overleven.
Als je ziet dat er nieuw blad ontstaat, is dat een geweldig teken. Dat betekent dat de stek wortels heeft gemaakt en energie krijgt uit de grond. Laat hem dan nog even doorgroeien in de pot.
Zodra de wortels de pot vullen (je ziet ze onderdoor de drainagegaten komen), mag je hem verpotten naar een grotere pot of direct in de tuin. Abelia houdt van een plekje in de zon of halfschaduw.
Zorg dat de grond goed waterdoorlatend is. Ze houden niet van natte voeten.
Als je de jonge plantjes in de tuin plant, geef ze dan de eerste weken regelmatig water totdat ze goed aangeslagen zijn. Dan kun je jarenlang genieten van jouw eigen gekweekte Abelia.