Strelitzia Nicolai vermeerderen: Jonge scheuten veilig losmaken
Je Strelitzia Nicolai, die prachtige vogelplant met z’n enorme bladeren, staat te pronken in de hoek van de woonkamer. Maar na een paar jaar begint hij wel erg vol te worden.
Aan de basis groeien nieuwe, groene stammen omhoog. Dit is het moment dat je eigenlijk twee of drie planten krijgt in plaats van één.
Je hoeft ze alleen nog even veilig van elkaar te scheiden. Dat klinkt heftiger dan het is. Met een beetje geduld en de juiste techniek zit jij straks in je eigen jungle met meerdere Strelitzia’s.
Waarom je scheuten losmaken écht loont
Een Strelitzia groeit als een kolonie. In de natuur groeit hij in groepen om elkaar te beschermen en te ondersteunen.
In jouw woonkamer doet hij hetzelfde. Een volwassen moederplant zal constant nieuwe zijscheuten produceren.
Op den duur worden de potten te klein. De wortels draaien zich vast en de plant stopt met groeien. Door ze op te delen geef je ze weer lucht en ruimte.
Het mooiste is: je krijgt er gratis planten bij. Een grote Strelitzia Nicolai van 1,5 meter hoog bij tuincentra zoals Intratuin of GroenRijk kost al snel tussen de €70 en €120.
Als je een jonge scheut veilig losmaakt, heb je binnen no-time een volwaardige plant die je cadeau kunt doen of in een andere kamer zet. Bovendien blijft de moederplant vitaler en maakt ze meer blad. Dit proces vereist wel wat spierkracht en precisie. Het is niet zomaar even een stekje afknippen.
De wortelstok (de rhizoom) is hard en vezelig. Als je hem verkeerd losmaakt, beschadig je de moederplant of de scheut.
Daarom ga je gecontroleerd te werk.
De juiste timing en materialen
Timing is alles bij stekken. De lente (maart/april) is het ideale moment.
De plant komt uit zijn winterrust en begint volop energie te steken in nieuwe groei. Een scheut die je nu losmaakt, heeft de hele zomer voor zich om wortels te maken en sterk te worden.
Doe dit nooit in de herfst of winter; de plant herstelt te langzaam en de scheut zal verdrinken in het koude, vochtige substraat. Zorg dat je de volgende spullen bij de hand hebt. Je hoeft niet naar een speciaalzaak; de meeste dingen liggen al in je schuur: Leg alles klaar op een plek waar je wat rommel mag maken.
- Een scherpe, schone schaar of snoeimes: Denk aan merken als Felco of een goedkoop Fiskars snoeimes (€10-€15). Voorkom dat je met een bot mes gaat zagen.
- Wortelmes of steekschop: Een plat, scherp mes helpt om de wortels door te snijden. Een kleine steekschop (€5-€10) is handig om de pot mee uit te kloppen.
- Handschoenen: Strelitzia-bladeren zijn hard en kunnen scherp zijn. Goede tuinhandschoenen (€10) beschermen je handen.
- Potgrond: Gebruik goede kwaliteit potgrond, bijvoorbeeld van Pokon of DCM. Een zak van 10 liter kost ongeveer €6.
- Potten: Voor de scheuten heb je potten nodig van ongeveer 12-14 cm doorsnee. Voor de moederplant zoek je een pot die net iets groter is dan zijn oude woonplaats.
De wortels zitten vaak onderin de pot en zitten vol met oude aarde.
Een krant op de tafel of op de grond bespaart je een hoop schoonmaakwerk.
Stap voor stap: De verdeling
Het spannendste moment is aangebroken. Blijf rustig ademhalen. We gaan de plant voorzichtig uit de pot halen.
Giet de plant vooraf een dag water, zodat de klomp klam wordt en de aarde minder stoffig is. Pak de plant bij de stammen (niet aan de bladeren trekken!) en kantel de pot. Meestal komt de kluit er makkelijk uit.
Zodra de plant los is, begin je met het losmaken van de aarde.
Gebruik je vingers of een houten stokje om de kluit voorzichtig uit te kloppen. Je ziet al snel de witte, vlezige wortelstokken zitten. Dit zijn de rhizomen.
Ze zien eruit als dikke, ondergrondse stammen. De scheuten groeien hieruit.
Je zult merken dat de wortels sterk en taai zijn. Neem hier de tijd voor.
Zoek het verbindingspunt tussen de moederplant en de jonge scheut. Dit is vaak een dikkere plek waar ze aan elkaar groeien. Pak je scherpe mes of snoeimes. Zet het mes schuin op de verbinding.
Je moet soms best even druk zetten. Snijd de wortelstok door.
Let op: Snijd nooit in de bladstelen van de moederplant of de scheut. Je wilt de wortelstok verdelen, niet de bladeren beschadigen.
Zorg dat de scheut nog een stukje wortelstok meekrijgt (minimaal 5-10 cm). Dit is de energievoorraad voor de eerste weken. Controleer beide delen.
De moederplant heeft nu een snijwond. De jonge scheut heeft een stukje wortelstok en hopelijk een paar wortels eraan.
Als de scheut nog heel klein is (minder dan 30 cm), is het verstandig om hem nog even aan de moeder te laten zitten tot hij sterker is. Een te jonge scheut heeft nog te weinig energie om zelfstandig te overleven.
Verzorging na de verdeling
Beide planten hebben nu even wat extra liefde nodig. De moederplant zet je terug in een pot die net iets groter is dan zijn oude wortelkluit. Gebruik verse potgrond.
Druk de aarde stevig aan, zodat de plant stevig staat. Geef daarna licht water.
De wond aan de onderkant mag drogen voordat de plant weer volop water opneemt. De jonge scheut verdient extra aandacht. Vul een potje van 12-14 cm met potgrond. Maak een gat in het midden.
Zet de scheut met het stukje wortelstok in de grond. De bladstelen mogen boven de grond uitkomen.
Druk de aarde goed aan. Geef nu ook een beetje water, maar zorg dat de pot niet drijfnat wordt. De wortels moeten eerst nieuwsgierig worden en op zoek gaan naar vocht.
Strelitzia Nicolai houdt van licht, maar direct fel zonlicht na een verplantbeurt kan te veel zijn. Zet de pas gescheiden planten de eerste week op een lichte plek zonder felle middagzon.
Ze mogen best even bijkomen van de operatie. Zorg voor een temperatuur van minimaal 18 graden.
Na een week of 3-4 mag de scheut langzaam wennen aan zijn vaste plek. Je ziet dan dat het blad zich ontvouwt en de plant groeit. Vanaf dan mag je de verzorging weer opbouwen.
Geef regelmatig water, maar laat de grond tussen de gietbeurten door licht opdrogen. In de zomer kan dat betekenen dat je 2x per week water geeft, in de winter misschien maar 1x in de 10 dagen.
Veelgestelde vragen en tips
Het kan gebeuren dat een scheut na de verdeling slap gaat hangen. Dit is vaak schrik.
De verbinding met de moeder is verbroken en de scheut moet nu zelf water opnemen. Zorg dat de kluit vochtig is, maar niet drijfnat. Als het blad niet herstelt, kan je het blad het beste terugsnoeien tot ongeveer 20 cm boven de grond, of probeer eens Sansevieria via bladstukken te stekken.
Dit is hard, maar de plant kan dan zijn energie steken in het maken van nieuwe wortels en uiteindelijk nieuw blad.
Een ander veelvoorkomend probleem zijn luchtwortels. Strelitzia's maken vaak luchtwortels boven de grond. Bij het verpotten kan je deze gewoon in de grond stoppen.
Ze zijn bedoeld om extra steun en vocht op te nemen. Als je scheut luchtwortels heeft, stop ze dan bij het planten mee in de aarde.
Dit helpt de plant om sneller te aarden. Wat als de wortelstok heel hard is en niet wil snijden?
Gebruik een oude, scherpe broodmes of een scherp stanleymes. Soms helpt het om de wortelstok even 10 minuten in een bak met lauwwarm water te leggen. Dan wordt hij iets zachter en snijd je hem makkelijker door. Ben je bang om de plant pijn te doen?
Bedenk dit: in de natuur breekt de wortelstok ook wel eens af door storm of dieren. De plant is hierop gebouwd.
Als jij met een scherp mes een schone snede maakt, is de kans op verrotting klein. Het is veel erger als je de wortelstok fijn kneedt tot moes. Dus: scherp mes, rustige hand, en doorzetten.
Met deze methode haal je het meeste uit je Strelitzia Nicolai. Door je Paradijsvogelplant te vermeerderen door de kluit te splitsen, zorg je ervoor dat deze plant jarenlang meegaat en steeds indrukwekkender wordt.
Door af en toe te vermeerderen, hou je de plant sterk en blijft je interieur groen en levendig. Wil je eens wat anders proberen? Ontdek hoe je de bijzondere vogelvangerplant kunt stekken. Veel succes met stekken!