Leycesteria (Grootmoeders oorbel) stekken en zaaien
Wat is Leycesteria en waarom wil je die in je tuin?
Leycesteria formosa, oftewel Grootmoeders oorbel, is een vaste plant die je tuin opfleurt als een boeket.
Hij groeit als een struik en wordt ongeveer 1,5 tot 2 meter hoog. De naam komt van de hangende bloemtrossen die lijken op oorbellen. De bloemen zijn wit met rode schutbladeren en trekken bijen en vlinders aan. In de herfst groeien er donkerpaarse bessen die vogels graag eten.
Het is een sterke plant die weinig eisen stelt. Waarom zou je deze plant vermeerderen?
Omdat je er snel meer exemplaren mee krijgt zonder veel geld uit te geven.
Een volwassen struik levert stekken en zaden op voor nieuwe planten. Je kunt ze cadeau doen of je border vullen. Het is ook een leuke activiteit voor beginners.
De plant groeit snel en geeft direct resultaat. Zo bouw je een tuin vol wilde charme op.
Stekken: de makkelijkste manier om Leycesteria te vermeerderen
Stekken is de snelste weg naar nieuwe Leycesteria-struiken. Je neemt in juni of juli jonge scheuten van ongeveer 10 tot 15 centimeter lang.
Snijd onder een bladknoop af met een schoon mes. Verwijder de onderste bladeren zodat er alleen een paar bovenaan blijven.
Doop de snede in stekpoeder, zoals Rootfast of Klartix, dat kost ongeveer €8 per zakje. Dit stimuleert de wortelgroei. Stop de stek in een potje met stekgrond, bijvoorbeeld Pokon Stekgrond of DCM Strooigrond, beide rond €4 per liter.
Gebruik een potje van 9 cm doorsnede. Druk de grond licht aan en geef water. Zet het potje op een lichte plek zonder directe zon. Dek het af met een plastic kapje of een gesneden fles om de vochtigheid hoog te houden.
Controleer elke dag of de grond vochtig blijft, maar niet drijfnat. Na 4 tot 6 weken ontstaan er wortels.
Je ziet nieuwe blaadjes verschijnen. Haal het kapje eraf en laat de plant wennen aan de lucht.
Zet de stek na 8 weken buiten in de volle grond. Kies een plek in de zon of halfschaduw. Geef de eerste maand regelmatig water. Zo groeit je hortensia uit tot een sterke struik.
Zaaien: Leycesteria uit zaad kweken
Zaaien is een andere leuke manier, vooral als je geduld hebt. Wil je liever Photinia stekken voor rode uitlopers? Verzamel in de herfst de donkerpaarse bessen van een volwassen plant.
Druk de zaden eruit en spoel ze schoon onder koud water. Laat ze drogen op een papieren doek. Bewaar de zaden in een envelop op een koele, droge plek.
Zaad van Leycesteria is verkrijgbaar bij tuincentra of online, zoals bij Cruydt-Hoeck voor ongeveer €3 per zakje met 50 zaden.
De zaden hebben een koude behandeling nodig om te ontkiemen. Dit heet stratificeren. Stop de zaden in een bakje met vochtig zand of veenmos. Zet het in de koelkast bij 4°C voor 6 tot 8 weken.
Dit boots de winter na. In maand zaai je ze binnen of direct buiten.
Binnen zaai je in trays met zaai- en stekgrond, zoals die van Pokon voor €5 per liter.
Druk de zaden licht aan en bedek ze met een dun laagje grond. De kiemduur is 2 tot 4 weken. Houd de grond vochtig en op een temperatuur van 18-20°C. Zaailingen groeien langzaam. Als ze 10 cm hoog zijn, verpot je ze naar grotere potten van 13 cm.
Verschillende methoden en hun kosten
Zet ze buiten na de laatste vorst, rond half mei. Plant ze met 80 cm afstand uit.
Zaaien geeft meer variatie, maar duurt langer dan stekken. Stekken is goedkoper en sneller dan zaaien. Je hebt alleen een stekmes, poeder en grond nodig, totaal onder €15.
Zaaien kost meer tijd, maar zaad is spotgoedkoop. Een zakje zaad kost €3-5.
Voor beide methoden zijn materialen bij tuincentra zoals Intratuin of GroenRijk te koop. Kies voor biologische producten voor betere groei. Er zijn varianten van Leycesteria, zoals Leycesteria formosa 'Purple Rain' met extra paarse bloemen.
Deze kost als struik €15-20 bij kwekers. Zaad van deze soort is soms verkrijgbaar voor €5.
Een andere variant is 'Golden Glow' met gele bladeren, prijs rond €18. Voor het vermeerderen van de heerlijk geurende Osmanthus geldt dezelfde aanpak. Experimenteer met verschillende soorten voor meer kleur in je tuin.
Praktische tips voor succes
"Een goede voorbereiding is het halve werk. Begin klein en leer door te doen."
Gebruik altijd schone gereedschappen om ziektes te voorkomen. Desinfecteer je mes met alcohol.
Zorg voor drainage in de potten; leg een laagje hydrokorrels onderin. Geef water met een gieter van 2 liter per keer.
Voeg in de lente compost toe, ongeveer 1 kg per plant, om de groei te boosten. Regelmatig snoeien in het voorjaar houdt de struik compact. Let op plagen zoals bladluizen; bestrijd met natuurlijke spray van Ecostyle voor €6.
Bescherm jonge planten tegen vorst met een vliesdoek. Na 2 jaar bloeit je Leycesteria volop. Deel je oogst met vrienden. Zo wordt tuinieren een feestje. Probeer het gewoon, je zult versteld staan van de resultaten.