Heuchera (Purperklokje) stekken en de kop verjongen
Heuchera, dat vrolijke Purperklokje, is een echte publiekslieveling in elke tuin. Die weelderige bladeren in alle denkbare kleuren – van felgroen tot dieppurper en bijna zwart – en die fijne bloemaren die zomers de lucht in schieten. Maar na een jaar of drie, vier, merk je dat je plant wat kaler wordt in het midden.
De bloemstengels worden slapper en de plant lijkt zijn jeugdige kracht te verliezen.
Dat is het moment dat je niet moet treuren, maar actie moet ondernemen. Want met een simpele stek of het verjongen van de kluit, geef je je Heuchera een fantastische tweede jeugd.
Waarom je Heuchera een opknapbeurt nodig heeft
Een Heuchera groeit vanuit een centrale wortelstok, ook wel de 'kophout' genoemd.
Ieder jaar groeit er nieuwe blad aan de buitenkant, maar de alleroudste delen in het hart van de plant sterven langzaam af. Na een paar jaar ontstaat er zo een kale, houtige kern met alleen nog blad aan de randen.
De plant steekt dan al zijn energie in het in stand houden van dat oude, dode hout, in plaats van in nieuwe, frisse groei. Door de plant op te delen of stekken te nemen, breek je die cyclus. Je verwijdert het oude, houtige deel en geeft de jonge, vitale delen alle ruimte om uit te groeien tot nieuwe, sterke planten. Dit zorgt voor meer bloemen, fellere bladkleuren en een veel compactere, gezondere groei.
Bovendien ben je in één klap een stuk goedkoper uit dan nieuwe planten kopen.
Een volwassen Heuchera in een 2-liter pot kost al snel €12 tot €15. Met één moederplant kun je makkelijk drie tot vijf nieuwe, volwaardige planten maken.
De plant delen: de verjongingskuur
Dit is de meest effectieve methode om een uitgedoste plant weer tot leven te wekken. Je kunt dit het beste doen in het vroege voorjaar (maart/april), net als de eerste nieuwe scheuten zichtbaar worden, of in het najaar (september) na de bloei.
Zo heeft de plant nog de tijd om voor de vorst goed wortel te schieten.
Je hebt niet veel gereedschap nodig. Een scherpe schop of een oud kartonmes werkt prima, maar een handige borderschepje (bijvoorbeeld van Gardena, rond €15) is nog preciezer. Zorg dat je gereedschap schoon is om ziektes te voorkomen.
Graaf de hele plant op, met een flinke kluit aarde eromheen, om zo min mogelijk wortels te beschadigen. Schud de ergste aarde voorzichtig tussen de wortels vandaan, zodat je goed kunt zien wat je doet. Pak de kluit stevig vast en trek hem voorzichtig uit elkaar. Je zult merken dat de plant van nature uit verschillende 'handen' of pollen bestaat.
Scheur of snijd deze pollen met een scherp mes in stukken. Zorg dat elk stukje een flinke bos wortels en een paar flinke bladrozetten heeft.
Gooi het kale, houtige middenstuk gewoon weg. Dat is je composthoop waardig, maar niet je tuin.
Plant de nieuwe delen direct weer in de grond of in een pot. Maak een gat dat net zo diep en breed is als de kluit. Zet de plant op dezelfde hoogte als hij in de grond stond (de wortelhals mag niet te diep).
Druk de aarde stevig aan en geef meteen een flinke plons water.
Plant ze niet te dicht op elkaar; een afstand van 25 tot 30 centimeter is ideaal voor hergroei.
Stekken van blad met oogjes
Wil je liever een specifieke kleur vermeerderen of heb je maar een klein moederplantje?
Dan is stekken met blad en oogjes een prachtige methode. Wil je bijvoorbeeld je vlinderstruik vermeerderen voor meer vlinders? Dit werkt het beste in de lente of de vroege zomer, als de plant volop in de groei is.
Zoek een gezonde, jonge bladsteel die net boven de grond uitkomt. Knip deze steel, met ongeveer 5 tot 8 centimeter blad eraan, af van de moederplant. Gebruik een schoon, scherp mesje of een speciale steksnijder (van Fiskars, circa €10). Snijd nu de steel in stukken van ongeveer 3 tot 4 centimeter lang.
Elk stukje moet een blad en een 'oogje' hebben. Dat oogje is een klein knopje aan de basis van de bladsteel, waar de wortels en nieuwe scheuten uit kunnen groeien.
Vul een potje of kweekbakje met stekgrond (bijvoorbeeld Pokon Stekgrond, €3,50 per zak). Dit is een luchtige zandgrond die niet snel verrotting geeft. Druk de stekjes met het blad naar boven in de grond, zodat het oogje net onder de oppervlakte komt.
Maak de grond vochtig, maar niet drijfnat. Doe een plastic zak over de pot of gebruik een mini-kasje om de luchtvochtigheid hoog te houden.
Zet het op een lichte plek, maar absoluut niet in de volle zon.
Na een week of 4 à 5 zou je nieuwe worteltjes moeten zien. Je kunt dit controleren door zachtjes aan het blad te trekken. Als je weerstand voelt, zitten de wortels vast. Laat de stekjes goed doorgroeien tot ze flink wortel hebben geschoten en verpot ze dan naar een grotere pot met gewone potgrond.
Stekken van bladsteel (zonder oogje)
Deze methode is iets minder betrouwbaar dan de vorige, maar het proberen waard als je nog wat extra's wilt.
Dit werkt vooral goed bij de groenbladige soorten, maar soms lukt het ook bij de gekleurde varianten. Neem een gezonde bladsteel van ongeveer 10 centimeter lang.
Snijd het blad zelf voor de helft af, om verdamping te verminderen. Steek de steel in een potje met stekgrond. Belangrijk is dat de onderkant van de steel goed contact maakt met de grond. Je kunt ook Ligustrum stekken voor een strakke haag, of een stukje wortelstimulator (bijvoorbeeld van Ecostyle, €5) gebruiken om de kans op succes te verhogen.
Zorg voor een hoge luchtvochtigheid door de pot in een plastic zak te doen en zet hem op een warme, lichte plek zonder directe zon.
Na een paar weken kunnen er wortels aan de onderkant van de steel ontstaan. Dit proces is echter niet waterdicht. Van de tien stekjes zullen er soms maar een paar aanslaan. Het voordeel is dat je in één keer meerdere stekken kunt maken, waardoor de kans op succes alsnog groot is.
Praktische tips voor een stralend resultaat
Het vermeerderen van Heuchera is makkelijk en leuk, maar wist je dat je ook Hedera kunt stekken voor een dichte schutting? Met een paar extra's maak je het jezelf nog makkelijker. Zo, nu kun je aan de slag!
- Water is key: Zowel de pasgedeelde planten als de stekjes hebben de eerste weken regelmatig water nodig. Ze mogen niet uitdrogen, maar staan ook niet graag met hun voeten in het water. Voel aan de grond; als de bovenste laag droog aanvoelt, is het tijd.
- Meststof: Geef de pas verpotte of gedeelde planten de eerste twee maanden geen mest. De wortels zijn dan te gevoelig. Daarna kun je een beetje organische mest (bijvoorbeeld DCM Meststof voor vaste planten, €8) geven om ze een boost te geven.
- De juiste soort: De methode met bladstekken met oogjes werkt het beste bij soorten met dikke, vlezige bladstelen, zoals Heuchera 'Palace Purple' of 'Obsidian'. Bij fijnere soorten is de delingsmethode vaak beter.
- Geduld: Een pas gedeelde Heuchera kan er in het begin wat slapjes uitzien. Geef het de tijd. Binnen enkele weken zullen nieuwe, frisse bladeren vanuit het hart omhoog komen.
- Waar te koop: Nieuwe Heuchera's scoren? Kijk eens bij je lokale tuincentrum of gespecialiseerde webshops als tuinplanten.nl. Ze zijn er in alle soorten en maten, vaak te koop in potten van 9 cm (€5-€7) of 2 liter (€10-€15).
Pak je schop, zoek die ene wat kaler geworden plant op en geef hem de opknapbeurt die hij verdient.
Je tuin zal je dankbaar zijn met een explosie van kleur.