Ficus Lyrata (Vioolbladplant) stekken: Marcotteren of stengelstek?
Je hebt een prachtige Ficus Lyrata in de hoek van je woonkamer staan, maar je wilt er graag meer van. Of misschien heeft je plant een lange, kale stam en wil je die wat voller maken.
Het vermeerderen van een vioolbladplant is superleuk om te doen en het geeft je interieur een boost.
Je kunt op twee manieren te werk gaan: stengelstekken of de wat avontuurlijkere methode marcotteren. In deze gids leg ik je precies uit welke methode het beste werkt voor jouw Ficus en hoe je het aanpakt zonder dat het misgaat.
Waarom stekken eigenlijk zo leuk is
Stekken is gewoon planten klonen. Je neemt een stukje van je moederplant en zorgt dat het wortels krijgt.
Dat werkt bij een Ficus Lyrata heel goed, maar je moet wel even weten wat je doet. De vioolbladplant staat bekend om zijn sterke groei, maar hij is ook gevoelig voor verkeerde bewerkingen. Als je het slim aanpakt, heb je binnen no-time een nieuwe plant staan.
Bovendien bespaar je geld: een volwassen Ficus Lyrata van 120 cm kost al snel €80 tot €150, terwijl je voor een stekje misschien €5 tot €10 kwijt bent aan materialen.
Een ander voordeel is dat je de vorm van je plant kunt beïnvloeden. Een kale stam opvullen met nieuwe takken? Dat kan met een stengelstek.
Of je wilt gewoon een extra exemplaar voor in de slaapkamer. Wat je reden ook is, stekken geeft voldoening.
Je ziet hoe een klein stukje groen uitgroeit tot een volwaardige plant.
En eerlijk: het werkt verslavend. Zodra je één succesvolle stek hebt, wil je meteen meer.
Stengelstekken: de klassieke methode
Stengelstekken is de meest gebruikte manier om een Ficus Lyrata te vermeerderen.
Je snijdt een stukje van een gezonde tak af, zet het in water of aarde, en wacht tot er wortels verschijnen. Het klinkt simpel, maar er zitten wel wat haken en ogen aan. Je moet de juiste plek kiezen op de plant en de juiste techniek gebruiken.
Een Ficus Lyrata heeft vaak lange, rechte stammen met weinig vertakkingen. Kies daarom een stuk dat ongeveer 10 tot 15 centimeter lang is en minstens twee of drie bladeren heeft.
Zorg dat er een bladoksel zit, want daar komen de wortels het snelst tevoorschijn.
Om te beginnen pak je een scherp, schoon mes of een snoeischaar. Een Ficus Lyrata lekt melkachtig sap als je hem snijdt. Dat sap is licht giftig en kan irritatie geven. Draag dus handschoenen en veeg het sap direct weg met een keukenpapiertje.
Snijd schuin af, ongeveer 45 graden, zodat het worteloppervlak groter wordt. Verwijder de onderste bladeren zodat er geen blad in het water of de grond zit.
Je kunt de stek nu op twee manieren rooten: in water of in potgrond. Als je voor water kiest, zet de stek in een glas met lauw water. Gebruik geen koud water, dat remt de wortelgroei.
Zet het glas op een lichte plek, maar niet in direct zonlicht.
Ververs het water elke drie dagen, want oude water gaat rotten. Na ongeveer drie tot vier weken zie je de eerste worteltjes verschijnen. Zodra ze 2 tot 3 centimeter lang zijn, kun je de stek overpotten in een potje met potgrond.
Gebruik een mengsel van 70% potgrond en 30% perliet voor goede drainage.
Een potje van 9 cm diameter is prima voor een beginnende stek. Wil je liever meteen in de grond? Dan stop je de stek na het snijden in een potje met vochtige potgrond.
Druk de grond goed aan en geef water. Dek de pot af met een plastic zak of een glazen pot om de luchtvochtigheid hoog te houden.
Zet het op een warme plek, bijvoorbeeld bij een verwarming, maar niet te heet.
Binnen een maand moeten er wortels zijn. Het voordeel van deze methode is dat je de stek minder hoeft te verplaatsen. Het nadeel is dat je niet ziet hoe de wortels groeien.
Marcotteren: de avontuurlijke variant
Marcotteren is een andere manier om een Ficus Lyrata te vermeerderen. Je laat de stek namelijk nog aan de moederplant zitten terwijl je wortels stimuleert.
Dat klinkt ingewikkeld, maar het is eigenlijk heel simpel. Je maakt een insnijding in de stam, wikkelt er vochtig mos omheen en wacht tot er wortels groeien.
Als de wortels sterk genoeg zijn, kun je de stek afsnijden en in een pot zetten. Het grote voordeel van marcotteren is dat de stek niet hoeft te rooten zonder moederplant. Bij planten zoals de Maranta leuconeura stekken door de juiste knoop te vinden, blijft de moederplant voeding en water geven, waardoor de overlevingskans groter is.
Om te beginnen kies je een geschikte tak. Die moet stevig genoeg zijn, maar niet te oud. Een tak van ongeveer 1 tot 2 centimeter dik is ideaal. Op ongeveer 30 centimeter vanaf de top maak je een kleine insnijding.
Gebruik een scherp mes en snijd voorzichtig, tot ongeveer de helft van de dikte.
Vervolgens wikkel je er een prop vochtig sphagnummos omheen. Dit mos houdt vocht vast en stimuleert de wortelgroei.
Je kunt ook een stukje folie gebruiken, maar mos werkt beter voor een Ficus Lyrata. Druk het mos goed aan en wikkel het vast met touw of een elastiekje. Je kunt een zakje met sphagnummos kopen bij tuincentra zoals Intratuin of GroenRijk, voor ongeveer €5 tot €10 per liter.
Om de wortelgroei extra te stimuleren, kun je wortelstimulans aanbrengen op de insnijding.
Dit poeder, te koop bij tuincentra of online, bevat hormonen die de wortelvorming versnellen. Een potje van 100 gram kost ongeveer €8. Breng een dun laagje aan op de insnijding voordat je het mos eromheen wikkelt.
Zet de moederplant op een plek met helder, indirect licht en zorg dat het mos vochtig blijft. Besproei het mos regelmatig met een plantenspuit.
Na ongeveer 4 tot 6 weken zie je wortels door het mos heen groeien.
Zodra er een flinke bos wortels is, snijd je de tak af net onder de wortels. Zet de nieuwe plant in een pot met potgrond en geef water. Marcotteren is een stuk spannender dan het vergelijken van bladstek en stengelstek, maar het levert wel een sterke plant op.
Het is vooral handig als je een kale stam wilt opvullen zonder de moederplant te beschadigen. Je kunt meerdere marcotten tegelijk maken op één plant. Zo creëer je binnen een half jaar een volle, bossige Ficus Lyrata.
Materialen en kosten: wat heb je nodig?
Om te beginnen met stekken of marcotteren, heb je een paar basisdingen nodig.
Een scherp mes of snoeischaar is essentieel. Een goedkoop snoeimesje van de Blokker kost ongeveer €5 tot €10. Handschoenen zijn ook belangrijk, want het sap van de Ficus Lyrata kan irritatie geven. Een paar latex handschoenen van de drogisterij kosten €3 tot €5.
Voor het rooten in water heb je glazen potten of vazen nodig. Gebruik geen plastic, want dat kan schimmelen.
Een setje van drie glazen potten bij de Xenos kost €8 tot €12.
Voor het in de grond zetten van stekken heb je potgrond en perliet nodig. Kies voor een luchtige potgrond, bijvoorbeeld van Ecostyle of DCM, verkrijgbaar bij tuincentra voor €5 tot €10 per zak van 20 liter. Perliet is een vulmiddel dat de drainage verbetert.
Een zak van 5 liter kost ongeveer €7. Voor marcotteren heb je sphagnummos en wortelstimulans nodig.
Sphagnummos koop je bij Intratuin of online, voor €5 tot €10 per liter. Wortelstimulans, zoals RootBoost of Klasmann, kost €8 voor 100 gram. Een potje van 9 cm diameter voor de uiteindelijke plant kost €2 tot €5. Reken op een totaalbedrag van €30 tot €50 voor een complete stekset, genoeg voor meerdere stekken.
Praktische tips voor succes
Om te zorgen dat je stekken goed groeien, zijn er een paar dingen belangrijk.
Ten eerste: kies de juiste tijd. De lente en de zomer zijn het beste voor stekken, want de plant is in actieve groei. In de winter groeit een Ficus Lyrata minder snel, dus de wortelvorming duurt langer.
Ten tweede: houd de luchtvochtigheid hoog. Een Ficus Lyrata komt uit de tropen en houdt van vochtige lucht.
Zet je stekken daarom op een plek met minimaal 50% luchtvochtigheid. Je kunt een luchtbevochtiger gebruiken of de pot op een schaaltje met water en kiezels zetten.
Een andere tip is om geduld te hebben. Een Ficus Lyrata is geen snelle groeier als het om wortels gaat. Het kan soms wel zes tot acht weken duren voordat er wortels zichtbaar zijn. Dus niet elke dag checken, maar af en toe water geven en verder met rust laten.
Zorg ook dat je stekken niet te veel zon krijgen. Direct zonlicht kan de bladeren verbranden, vooral als ze net gesneden zijn.
Een plekje bij een raam op het noorden of oosten is ideaal. Als je meerdere stekken maakt, label ze dan even. Schrijf de datum op een stukje tape en plak het op de pot.
Zo weet je wanneer je begonnen bent en kun je zien hoe snel ze groeien.
Tot slot: wees niet bang om te experimenteren. Probeer zowel stengelstekken als marcotteren uit en kijk wat het beste werkt voor jouw plant. Een Ficus Lyrata is sterk en vergeeft veel fouten.
Dus pak je mes, je handschoenen en je plant en ga aan de slag.
Je zult versteld staan van het resultaat.